Geen naar-bed-rituelen in Afrika

Jornt en Leon met Prince

Jornt en Leon met Prince

We hebben een logé. De negenjarige Prince Nku is hier een paar dagen ‘útfanhûs’. Prince is een goede vriend van Leon en Jornt. Het is een prachtig kind, grote donkere ogen, klein van stuk en een goede voetballer. Hij en Leon speelden dagelijks voetbal, score-enter-pole, eentje in het doel en de ander die probeert te scoren. Lukt dat, dan wordt er gewisseld, dus bij scoren kom (enter) je in het goal te staan. Met Jornt ging hij de bush in, vallen zetten, in bomen klimmen, kattenkwaad uithalen. Hij heeft vier jaar op het seminarium gewoond met zijn ouders. In juli is het gezin verhuisd naar de eerste gemeente waar zijn vader nu pastor geworden is. In Mambanda, een dorp een paar kilometer buiten Kumba. Het blijft dus makkelijk voor de kinderen om bij elkaar op bezoek te gaan, met de auto zijn we er in twintig minuten. Zo hoefden de jongens niet echt afscheid van elkaar te nemen en komt Prince dus nog af en toe logeren.

Het gezin Nku bestaat uit zes mensen. Pastor Nku Frederick is een 36-jarige man die een late roeping heeft gehad. Na zijn studie heeft hij jarenlang gewerkt als leraar op een lagere school. Pas na zijn dertigste besloot hij theologie te gaan studeren. Na vier jaar studie is hij nu pastor. Zijn vrouw Anna heeft een soort middelbare detailhandelsschool gedaan. Om wat extra geld te verdienen bakt ze in de vroege ochtend Pofpof (kleine oliebolletjes) die ze op straat verkoopt  aan de mensen die op weg zijn naar hun werk of naar school. Een pastor/dominee verdient hier ongeveer 30.000 cfa per maand. Dat is omgerekend 90 gulden en voor hier een gemiddeld inkomen. Ze hebben drie kinderen: hun oudste dochter Gitta van elf jaar, hun zoon Prince van negen jaar en dochter Noella van zes. Dan woont er nog een nichtje bij hen in huis, Rilindis. Zij zorgt samen met de moeder voor het huis en het eten. Ze gaat niet naar school. Haar eigen ouders kunnen haar school niet betalen en zo wordt het meisje als het ware uitbesteed. De drie eigen kinderen gaan wel naar school en zullen hoogstwaarschijnlijk ook de middelbare school wel afmaken. Hoewel het gezin niet veel verdient, zullen ze de kinderen proberen een goede basisopleiding te geven.

Family Nku

Family Nku

Schuimrubber
De familie Nku heeft vier jaar op het seminarium gewoond. Hier hadden ze een huis met twee slaapkamers. Alle kinderen sliepen op één kamer waar drie bedden stonden. Prince en Noella deelden een éénpersoons bed. Dat is hier heel gewoon. Mensen hebben vaak niet eens genoeg ledikanten en dan slapen de kinderen op een stuk schuimrubber op de grond. Het huis had verder een keuken met een houtvuur en aanrecht, een aparte wc en douche. Op het seminarium is elektriciteit. Nu woont de familie dus in Mambanda in de pastorie. Het huis heeft een woonkamer en twee slaapkamers. Op de kinderkamer staan twee bedden voor vier kinderen. Er is in deze pastorie wel elektriciteit maar geen waterleiding. Het dorp heeft op enkele plaatsen kranen die twee keer per dag open zijn. Iedere ochtend tussen zes en negen uur kan er water gehaald worden en ‘s avonds tussen vijf en zeven uur. Dat betekent dat de kinderen voor schooltijd met emmers water op hun hoofd heen en weer lopen om genoeg water voor de dag te halen. Geen waterleiding betekent ook geen wc. In de tuin staat een ‘húske’: een gat in de grond met een plank erboven, niet eens een tonnetje! Zo is de familie in status er erg op vooruit gegaan maar in voorzieningen niet.

Prince logeert hier een paar dagen en geniet. Hij kleurt vele kleurplaten (thuis zijn immers geen stiften en kleurpotloden) en kijkt video’s (thuis is er geen tv). Hij eet ons zelfgebakken bruin brood en onze boontjes met aardappelen maar geeft duidelijk te kennen dat het eten van zijn moeder lekkerder is. ‘s Avonds gaat hij met Leon of Jornt in bad. Hij geniet helemaal van de ruimte op het één-persoonsbed! Prince gaat gelijk met onze jongens naar bed. Voor zijn doen erg vroeg, maar hij slaapt als eerste. Afrikaanse kinderen kennen niet de naar-bed-rituelen die wij er op na houden: bad, tandenpoetsen en voorlezen. De meeste Afrikaanse kinderen gaan naar bed – soms ongewassen – wanneer ze moe zijn en (bijna) omvallen. Jammer is dat, want ze krijgen structureel te weinig slaap hetgeen hun gezondheid en schoolprestaties niet ten goede komt. Het voordeel van ‘s avonds opblijven is de koelte. Veel families zitten ‘s avonds heerlijk buiten voor het huis. Dat is het gezelligste deel van de dag. De kinderen rennen nog rond, de moeders vlechten elkaars haar, poffen de vers geoogste maïs op een klein vuurtje en praten. Praten over de toekomst, het niet meer op het seminarium wonen maar als pastor en njango (dominees-mevrouw) in de pastorie. Dat de toekomst niet altijd beter en makkelijker is dan hier op het seminarium is duidelijk. Ook al ploeteren ze dan al maanden door de modder en is er weinig geld te besteden (de beurzen zijn erg laag), het leven is hier goed en gezellig.Na vier dagen brengen we Prince weer naar Mambanda. Hij heeft genoten van het logeren, van het spelen met onze jongens, van de video’s en de Playmobiel. Ze hebben alle drie een auto gemaakt van een lege plasticfles  met wielen van oude slippers. Natuurlijk is hij ook blij weer thuis te zijn. Logeren is leuk maar bij je eigen ouders is het toch het best.

Sietske Visser
(Friesch Dagblad, 26 september 2001)