Verklaring van het Slavernijverleden

slavernijDe Raad van Kerken in Nederland heeft vrijdag 14 juni 2013 een verantwoording naar buiten gebracht over het slavernijverleden. Hieronder de letterlijke tekst. Daaronder een parafrase van een toelichting die de algemeen secretaris bij de presentatie heeft gegeven. 

Verantwoording van het slavernijverleden

Wij als kerken in Nederland, verenigd in de Raad van Kerken, hechten er aan onderstaande uit te spreken tot de kerken en de nazaten van de mensen die ooit als slaven werden verhandeld en als slaven moesten werken; nazaten leven in verschillende landen, onder meer in Suriname, Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Caribisch Nederland en Nederland.

We weten uit de Bijbel dat alle mensen naar Gods beeld zijn geschapen maar we hebben mensen niet als beelddrager rechtgedaan; ze zijn niet behandeld zoals het conform het later geformuleerde handvest voor de rechten van de mens wenselijk zou zijn. We erkennen onze betrokkenheid in het verleden van afzonderlijke kerkleden en van kerkelijke verbanden bij het in stand houden en legitimeren van de slavenhandel; de slavernij heeft eeuwenlang tot 1863 plaatsgevonden onder Nederlandse vlag. Er was geen of onvoldoende respect voor Bijbelse en menselijke waarden. Honderdduizenden mensen werden van huis en haard weggehaald en moesten een leven lang in gevangenschap verkeren, werden uitgebuit, kregen geen kans om in vrijheid van geloof, meningsuiting en arbeid hun leven invulling te geven. Velen stierven tijdens het transport. Miljoenen mensen werden slaaf gehouden. Als kerken weten we ons deel van dit schuldig verleden en moeten we vaststellen dat theologie in bepaalde omstandigheden misbruikt is om de slavernij te rechtvaardigen. Als kerken benoemen we deze betrokkenheid, en willen we helpen recht te doen aan de nazaten van hen die soms generaties achtereen zijn geknecht en uitgebuit, waarbij we als kerken ons realiseren dat kerken destijds onderling verschilden qua mogelijkheden en dat er binnen diverse kerken ook verschillende geluiden te horen waren. [Lees meer…]

De nissen van de ziel

Nis in Ezinge

Han Reeder: Nis in Ezinge

Opening expositie Han Reeder
Grote- of Martinikerk Sneek 2013

Han Reeder heeft mij uitgenodigd om deze expositie vandaag te openen. Bij de voorbereiding hiertoe lag zijn prachtige boek ‘Nissen. Licht, vensters en beelden in middeleeuwse kerken’ op mijn buro. Elke dag bekeek in een paar foto’s en mediteerde daarover. Ik bedacht dat je wel echt een kunstenaar moet zijn  om deze foto’s zo te kunnen maken. Dan heb ik het niet zozeer over de techniek van het fotograferen en afdrukken, maar meer over het oog van de kunstenaar. Over de keuze van de nissen, over de lichtinval, over de leegte. Het is het oog van de kunstenaar Han Reeder die ons iets laat zien waar we anders al te gemakkelijk aan voorbij lopen. [Lees meer…]

Liudger, apostel fan ‘e Friezen?

Karel de Grutte skinkt in kleaster oan Liudger

Karel de Grutte skinkt in kleaster oan Liudger

Einliks is myn artikel oer Liudger no ek útkaam yn it Frysk. Earder wie der al in Hollânske ferzje publisearre yn Kerk en Theologie, jaargang 62, no. 3, juli 2011, 223-236. De Fryske ferzje stiet yn It Beaken, Tydskrift fan de Fryske Akademy, jiergong 73/2011, 89-102. Sjoch: Liudger It_Beaken_2011_3-4 .

Bonifatius Musical

Dit interview werd ‘live’ uitgezonden op de zaterdag na de premiere van de Bonifatius Musical in Dokkum (Zaterdag 2 juni 2012, Tros Nieuwsshow/Radio 1):

Bonifatius De Musical

Nynke Sietsma schreef op 31 mei 2012 in het dagblad Trouw (in een kader bij het artikel: ‘Demonen de baas worden’)

Een populaire heilige, maar niet in Friesland
Hinne Wagenaar is Bonifatius- kenner. Hij is predikant in Wirdum en tevens missioloog. Hij bestudeerde Winfried Bonifatius tijdens zijn werk aan de Rijksuniversiteit Groningen om erachter te komen hoe de Engelsman het evangelie in destijds de Friese Landen bracht en hoe zijn houding was ten opzichte van de inheemse cultuur en godsdienst. Die was niet respectvol, meent Wagenaar. Het kostte Bonifatius zijn leven. En zijn populariteit in Friesland. [Lees meer…]

Liudger, apostel van de Friezen?

Karel de Grote schenkt een klooster aan Liudger

Er is een nieuw Nederlandstalig artikel geplaatst onder ‘artikelen’ met de bovenstaande titel. Een Friestalig artikel over Liudger wacht nog op publicatie in het tijdschrift ‘It Beaken’ van de Fryske Akademy, waarschijnlijk in 2012.

Het artikel bevat een studie naar de relatie van Liudger (742-809) met de Friese landen en de Friese taal. Het is de tweede in een serie studies over de Friese kersteningsgeschiedenis (de geschiedenis van de overgang tot het christendom). Als eerste werd het werk en leven van Bonifatius bestudeerd vanuit een specifiek Fries perspectief met als leidende vraag wat de implicaties van zijn missie waren voor de inheemse bevolking. Hiervoor moest ik de (christelijke) bronnen kritisch herlezen, nu niet vanuit het dominante christelijke perspectief maar vanuit het perspectief van de ontvangers van de oprukkende kerkelijke en politieke cultuur. Bij Bonifatius (672-754) leverde dat een kritisch artikel op. Bij Liudger had ik andere verwachtingen. Hij was immers de eerste Friese missionaris, bisschop en heilige? Jammer genoeg is uitgelopen op een ontmythologisering van Liudger als apostel van de Friezen.